माराेहाङवाद: डिलिङ्किङ्, रिलिङ्किङ् र लिङ्किङ् - Sainokhabar
pin uppinuppin up casinopinup azpin uppinup azpin up azpin-up online casinopin uppin up azerbaijanpin up azerbaycanpin-up oyunupinup loginpinup casinopin up casino indiapin up indiapinup bet indiapin up bet indiapin up indiapin up casinopin up indiapin up kzpin up betpin uppin up betpin up bet зеркалоpin upmostbet azemosbetmosbet casinomostbet azmosbetmostbetmostbet casinomostbet aviatormosbet aviatorмостбет кзmostbet kzmostbet1win kz1win casino1win1 win1win uz
  • शनिबार, मङि्सर ०६, २०८३

माराेहाङवाद: डिलिङ्किङ्, रिलिङ्किङ् र लिङ्किङ्

माराेहाङवाद: डिलिङ्किङ्, रिलिङ्किङ् र लिङ्किङ

डा. माराेहाङ लिम्बूले प्रस्तुत गर्नुभएको “The Sirijanga Syllabary Inventions and Intervention: Politics in Writing and Rhetoric in Yakthung Laje” माथिकाे रिभ्युमा, “मुन्धुम एकेडेमीया”काे नंया प्रस्ताव राख्दै, नंया सिद्धान्तमाथि छलफल भएको थियोे ! उहाँको, सैद्धान्तिक तथ्यमाथी याक्थुङ् समुदायले गरिरहेकाे र गर्नुपर्ने कामहरू माथि मेरो तिनवटा टिपाेट रहेको छ !

१) संस्कृति र भाषा :
सन् १७७४ काे नुनपानी सन्धिपछि याक्थुङ जातीहरूमा, सांस्कृतिक अाैपनिवेशिकता लाद्न थालिएको ईतिहास पाईन्छ ! याक्थुङ्बाहरूले जबर्जस्ती दशैं मान्नुपर्ने, टीका लगाउनुपर्ने अादि कामहरू लाद्न थालियाे ! भाषामा, जबर्जस्त, संस्कृत पढ्नुपर्ने नीति लागू भयो ! यी, सबै खस-अार्य अाैपनिवेशिकताकाे नमुना हुन् ! अब, माराेहाङ अाम्भु भन्नुहुन्छ- हामीले लादिएकाे संस्कृतिलाई छाेड्दै डिलिङ्कीङ् गर्ने । सावा येत्हाङ, सुसुवा लिलिम, युमा लगायत मुन्धुमी पात्र र भास्यकाे प्रयाेग गर्दै, अाेर्गानिक संस्कार र संस्कृतिसँग रिलिङ्किङ् गर्ने । त्यसपछि, स्थानीयदेखि विश्वव्यापी रूपमा हाम्रो मुन्धुमी अाेर्जिनालिटीलाई लिङ्किङ् गर्ने ! तब, हामीले प्लेटाे, अरस्ततुका एकेडेमीया माथि धावा बाेल्दै, मुन्धुमी एकेडेमीया निमार्ण गर्न सक्छौं । अर्को कुरा, किराँत धर्मको नाममा विकास भएको लारूम्बे संस्कारले “मुन्धुमी एकेडेमीया”काे लागि काम गर्दैन । त्यसले, खस-अार्य अतिक्रमण थप पुष्टि गर्दै, माराेहाङवादकाे: डिलिङ्किङ्, रिलिङ्किङ् र लिङ्किङ् मिथाेडाेलाेजीकाे अस्वीकार गर्दछ ।

२) राजनीति :
लिम्बूवान अान्दोलन र सँगसँगै स्थापना भएको राजनीतिक पार्टीहरू पनि, डिलिङ्किङ्, रिलिङ्किङकाे चरणमा पुगेको देखिन्छ । अाफ्नाे पहिचान स्थापना गर्न स्थापित राजनीतिक दलहरू जस्तै: जसपा, राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टी, सलाेराम, किरात वर्कस पार्टीहरूले, नजानिन्दाे ढंगले माराेहाङवादकाे अवधारणामा काम गरेको पाउन सक्छौं तर जनता माझ लिङ्किङ्काे अभावमा अझै स्थापित हुन सकेका छैनन् ।

३) सङ्गित:
लिम्बू समुदायले अाफ्नाे गित र सङ्गित बचाई राख्न सकेको ठहर छ । त्यसैक्रममा, माराेहाङले, झुमा लिम्बूको खासाम कलेक्सनलाई काेड गर्दै भन्छन्- पालाम, ख्याली र हाक्पारे जस्तो लाेकसङ्गित बच्नु भनेको पश्चिमी, रवीन्द्र सङ्गितकाे अाैपनिवेशिकता नलादिनु हाे । हाम्राे सङ्गितलाई थप अाेर्जिनालटीमा ढाल्दै, डिलिङ्किङ गर्ने । सावा येत्हाङकरण गर्दै सङ्गितलाई रिलिङ्किङ गर्ने र ग्लाेबल सुगम सङ्गितमा जाेड्दै लिङ्किङ् गर्नुपर्ने अाफ्नाे सैद्धान्तिक धारणा पेश गर्छन् ।

अन्त्यमा, मुन्धुमलाई सापेक्षीकरण गर्दै नंया “मुन्धुमी एकेडेमीया” निर्माण गर्न, डा. माराेहाङकाे सैद्धान्तिक विधि डिलिङ्किङ्, रिलिङ्किङ् र लिङ्किङ् काेसेढुङ्गा साबित हुनेछ । अाैपनिवेशिक चेतनालाई धवस्त बनाउँदै, स्वयम् बाेधकाे नंया “स्कुल अफ थट” निमार्ण गर्न डा. माराेहाङ्का किताब, विचार र सैद्धान्तिक विधि सबैलाई महत्त्वपूर्ण टुल्स बन्नेमा दुईमत नहाेला । र, नै माराेहाङ्वाद नबन्ला भन्न सकिन्न ।

सन्दर्भ सामाग्री

1) Marohang Limbu and Catheryn Jennings(November, 2017), Delinking, relinking and linking yakthung indigenous, Mundhum (music) theories, philosophies, and practices, Volume 4, Issue 2, pp. ( 637-646)journal of global literacies, technologies, and emerging pedagogies.

2) Marohang limbu (march, 2017) Delinking, relinking and linking methodologies: A glimpse of kirat-yakthung(Limbu) language, writing and literacy, Volume 4, Issue, ( 638-646) journal of global literacies, technologies, and emerging pedagogies.

3) Dr. Marohang Limbu’s talk( May19, 2020), 6:00 pm; Limbuwan readers’ club

सम्बन्धित खवर