'लिम्बुवान अान्दोलन र गिरफ्तारीकाे कथा' - Sainokhabar
pin uppinuppin up casinopinup azpin uppinup azpin up azpin-up online casinopin uppin up azerbaijanpin up azerbaycanpin-up oyunupinup loginpinup casinopin up casino indiapin up indiapinup bet indiapin up bet indiapin up indiapin up casinopin up indiapin up kzpin up betpin uppin up betpin up bet зеркалоpin upmostbet azemosbetmosbet casinomostbet azmosbetmostbetmostbet casinomostbet aviatormosbet aviatorмостбет кзmostbet kzmostbet1win kz1win casino1win1 win1win uz
  • शनिबार, मङि्सर ०६, २०८३

‘लिम्बुवान अान्दोलन र गिरफ्तारीकाे कथा’

अमित याक्थुङ्बा

साठीकाे दशकमा नेपालमा स्वायत्तताको अान्दोलन उत्कर्षमा थियोे । खासगरी, पूर्वी क्षेत्र लिम्बुवान र दक्षिणी समथर भूगाेलकाे मधेश र थरूहटमा । २०६३-२०६८ कार्यक्रम, जनसहभागिता, राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय परिचर्चा र साङ्गठनिक सक्रियताका हिसाबले सबैभन्दा उर्वर समयकाल हाे लिम्बुवान अान्दोलनका लागि । त्यसयता निरन्तरताको कथा मात्रै छ । २०६८ यताको उल्लेख्य घटना भनेको खासगरी पहिलो संविधानसभा विघटन(२०६९ जेठ १४)काे ठीक एक दिनअघि लिम्बुवान स्वायत्तता चाहने लगभग सबै राजनीतिक दल, शक्ति र सङ्गठनसम्मिलित (याक्थुङ चुम्लुङकाे समन्वयमा) संयुक्त लिम्बुवान माेर्चा, नेपालले जारी गरेको साझा दस्तावेज – लिम्बुवान स्वायत्त राज्यकाे राजनीतिक रूपरेखासहितकाे अन्तरिम संविधान २०६९ नै हाे । त्यसयता, अान्दोलन कि एकल सङ्गठनबाट भइरहेको छ । या, सुषुप्त सामाजिक ढंगले ।

तल तस्वीर(लिम्बु ठिटो डा पाहिमकाे वालबाट) मा देखिएकाे घटना भने लिम्बुवान अान्दोलनताकाकै हाे । २०६७ कात्तिक १४ गते । त्यसदिन, लिम्बुवानकाे सुनसरी धरानबाट पङ्क्तिकारसहित तीन जना पक्राउ परेका थियौं । तत्कालीन समयमा लिम्बुवान सङ्गठनले विदेशमा रहने नेपालीहरूकाे मताधिकारलाई मुद्दा बनाएर अान्दोलन गरिरहेकाे थियोे । निर्वाचन अायाेगले धमाधम फाेटाेसहितकाे मतदाता नामावली सङ्कलन गरिरहेकाे थियोे । हामीले जाेडताेडले अवराेध गर्याैँ । राज्यकाे काममा बाधा पुर्‍याएकाे अाराेपमा प्रहरी प्रशासनले हामीलाई कार्यालयबाटै धरपकड गर्याे । तत्कालीन समयमा ७६ हजार मतदाता नामावली रहेको धरानमा २५ हजार त विदेशमै थिए । विदेशिने अधिकांशमा बेलायत र हङकङका लाहुरे समुदाय थिए । उनीहरू जस्ता राेजगार, अध्ययन र अन्य कारणले विदेशिएकाहरूका निम्ति बालिग मताधिकारका लागि लिम्बुवान क्षेत्रबाट हामीले पहिलोपटक गिरफ्तारी दियाैँ ।

त्यसयता, लिम्बुवान र मधेशमा धरपकड जारी रहयाे । कैयौं साथीहरू पक्राउ पर्दै छुटे । तर, केही समयपछि साे मुद्दा अन्य राजनीतिक पार्टीहरूले पनि समाते । अहिले पनि यदाकदा प्रवासीहरूका लागि नेपालकाे महत्त्वपूर्ण विषय र घटनामा सहभागिताका लागि विद्युतीय मत्ताधिकारकाे सवाल उठ्छ । यस मानेमा तत्कालीन अान्दोलन सार्थक थिएछ भन्ने भान हुन्छ । तत्कालीन प्रमुख निर्वाचन अायुक्त डा. निलकण्ठ उप्रेतीले लिम्बुवानसँग डेढ दर्जन बढी बुँदाहरूमा सहमति गरेका थिए ।

संयाेगवश पङ्क्तिकार र पक्राउ परेका एक मित्र प्रवासमा छाैँ । थाहा छैन मत्ताधिकारकाे प्रयाेग गर्न सुविधा प्राप्त हुन्छ हुन्न । तर, प्रवासिएका पचास लाखाैँ जनतालाई नेपाल र नेपालीको भाग्य निर्माण प्रक्रियामा सामेल गर्न राज्यले कञ्जुस्याइँ गर्नुहुन्न ।

यति नै ।

सम्बन्धित खवर