गाउँघर डुल्दै जादा ... - Sainokhabar
pin uppinuppin up casinopinup azpin uppinup azpin up azpin-up online casinopin uppin up azerbaijanpin up azerbaycanpin-up oyunupinup loginpinup casinopin up casino indiapin up indiapinup bet indiapin up bet indiapin up indiapin up casinopin up indiapin up kzpin up betpin uppin up betpin up bet зеркалоpin upmostbet azemosbetmosbet casinomostbet azmosbetmostbetmostbet casinomostbet aviatormosbet aviatorмостбет кзmostbet kzmostbet1win kz1win casino1win1 win1win uz
  • शनिबार, मङि्सर ०६, २०८३

गाउँघर डुल्दै जादा …

√धनराज लावती
यतिबेला गाउँमा रोपाइँको चटारो छ । मन्द गर्मी छ । आकाशमा बादल दौडिरहेका छन् । लाग्छ बादलहरूको म्याराथन चलिराछ । सबैसबै भुलेर एकैछिन बादलहरूको दौड हेर्ने हो भने रमितै हुन्छ । यी दौडहरू बीच कहिले मान्छेको अनुहार बन्छ त कहिले देवताको । कहिले जनावरको बन्छ त कहिले चराको बन्छ । हेर्दै जादा यस्तो लाग्छ कि तीनीहरूलाई चिच्याएर बोलाउ । सगै बात मारू । यसरी बादलको आकृति सगै हाम्रो मस्तिष्कमा बन्ने आकृति कति जीवन्त हुन्छ हगि ।
अघिसम्मको बादलले अब पानी लेउछ । म सानो छदा सोच्थे – यी बादलहरू पानीको मुहानतिर गका हुन् जसरी मेरो बुवा मुहानमा पानी ल्याउन जानू हुन्थ्यो । कहिले सिमसिम त कहिले मुसलधारे । यसरी बादलले धर्ती माथि वीर्य बर्साउछ । धर्तीले गर्भधारण गरेको दिन सारा धर्ती मगमगाउछ । क्षणभरमै धर्तीमा उम्रन्छन् जीवहरू । विस्तारै सल्बलाउन थाल्छन् । कराउन थाल्छन् । यै धर्तीमा हुर्किन्छन् । फुल्छन्-फल्छन् र धर्तीमै मिल्छन् । हामी पनि यही धर्तीबाटै उम्रेका हौ र एकदिन यही धर्तीमा मिल्नुछ ।
अहिले विश्व घरभित्र थुनिरहेको परिस्थिति बीच हामी भने खेतमा पसिना बगाइराछौ । उता कार्यलय देखि सदन सम्म, मन्त्रालय देखि भवनसम्म धाइरहेका छन् सेना, प्रहरी, कर्मचारी, मन्त्री, पत्रकार । बनाउदै छन् निति, ऐन । जारी गर्दैछन् आफुखुसी अध्यादेश । डाक्टर, नर्स, स्वास्थ्यकर्मी, बैज्ञानिक भने लडिरहेछन महामारी विरूद्ध । तेहीबेला म यसो अनुमान लाउछु – बन्द कोठाभित्र कति श्रमजीवीहरू भोकै छन् होला ? बिहानबेलुकी कति चामल घटेछ भन्दै घरीघरी चामलको बोरा उचालेर जाँच गर्दै होला । अस्ति समाचारमा सुने भोकै मरेका खबरहरू । तेस्तै युवापुस्ता र विद्यार्थीले कति समय मोबाइलमा खर्चिदै होला ? उनीहरू मध्ये केहीले गेममा खर्चे होलान् । केहीले सोसियल मिडियामा खर्चे होलान् । केहीले पोर्न साइटमा खर्चे होलान् । केहीले सर्च इन्जिनमा खर्चे होलान् । उता शिक्षक, प्राध्यापक, कवि, लेखक, समालोचकले अनलाइन कार्यक्रममा खर्चे होलान् । केहीले पुस्तक पढेर खर्चे होलान् । केहीले सिनेमा हेरेर खर्चे होलान् । केहीले भने सोचिरहेछन् मात्रै होला पनि । उनीहरू मध्ये कतिले मोक्ष पाउन सोचे होलान् । कतिले जीवनदेखि मुक्ति पाउन सोचे होलान् । कतिले एक थुन्चे सपना बुन्दै सोचे होलान् । कतिले विद्रोह गर्न पनि सोचे होलान् । यी सब बाहेक केही यस्तो नि होलान् – जसले केही गरेका छैनन् । उनीहरू सग गर्नलाई केही छैन र जानलाई
ठाउँ पनि छैन । उनीहरू त बस् सुतिरहेछन् – दुबै शरीर र मस्तिष्क बाट ।
पढाइ र जागिरको शिलशिलामा काठमाडौं हान्निएका म जस्तै केही युवा जमात लकडाउन अघि गाउँघर फर्के । इन्टरनेटमा लिप्त उनीहरूका हात र मस्तिष्क लाई केहिदिन ऐठान लागे होलान् । तिनै युवाहरू भविष्य उज्ज्वल बनाउने दौडमा सहर हान्निएको हो । उनीहरू मध्ये कतिले छुटाए होलान् घर सम्म पुर्याउने बाटोहरू । कतिले निमोठे होलान् आफ्नै अन्तरमनका रहरहरू । वास्तवमा जिन्दगी देखि धेरै महत्वाकांक्षा बोकेर हिड्ने मान्छे कहिल्यै खुसी हुन सक्दैन । विस्तारै लम्बिदै गए लकडाउन । बुझ्दै गए अपनत्व – गाउँको । सगै परिवार हुनुको महत्व । स्वच्छ हावा र पानीको महत्व । हामीले अलि गहिरिएर बुझ्ने हो भने यतिबेला गाउँमा अवसर छ । गाउँमा रोजगार छ । केहीले बुझे पनि होलान् कि?
हिजो अस्तिको कुरा हो म विहानै गाउँले मामा पर्नेको घरमा काम विशेषले गएको थिए । हालखबर सोधिखोजी गर्नुभो । जवाफ सगै मैले नि सोधे । तेस्तै अरू अरू । सुरूमा यस्तै दुःखकै कुरा गर्नु भो मामाले । तेसपछि मामाले हाम्रो कुरा सुनिरहेको छोरालाई सम्झाउदै भन्नुभो “यो खेतीपाती दुःखीयाको काम हो, राम्रो नपढे खेतीमै बित्छ जीवन । मेरो दुःख देखिरहेको छस् नि ? तलाई म जस्तो हुन मन छ कि ऊ दाई जस्तो ?” मामाको अर्ती सगै माहोल भावुकमय भैगयो । सहरमा हुदा आफ्नो दुःख ठूलो सोच्ने म, मामाको दुःख अघि सानो लाग्यो । एकतरिकाले भनौ सान्त्वना मिल्यो । पुलुक्क भाइलाई हेरे । उमेरले चन्चल देखिनुपर्ने अनुहारमा गम्भीरपन देखे । सोचे – भाइले बाउको दुःखलाई नजिकबाट छामेको होला । बाउको जस्तै दुःख नपाउने प्रतिज्ञा पनि गरेको होला । मलाई विश्वास छ यसले राम्रो पढ्नेछ । ज्ञानी हुनेछ । ठूलो भएर आरामदायी जिन्दगी जिउनेछ । किनकि बाउको दुःख बुझ्ने छोराले मात्रै प्रगति गर्ने हो । सोचमग्न हुँदै घरमा आए । एक गिलास पानी पिए । फेसबुक खोले । सुरूमै देखिए Tiktok भिडियो । खोले । भिडियोमा मेरो एकजना साथी असारको मेलोमा कोदालो उचाल्दै थियो । लकडाउन अघि उ पनि घर पुगेको थियोे । घरिघरि खनेजस्तो गर्दै थियो । घरि नाचे जस्तो । गीत अनुसारको मिमिक्रि पनि गर्दैथ्यो । उसको भिडियो सहितको पोष्टमा लेखेको थियो “कृषिमा क्रान्ति गरौ । कर्मशील नेपाली बनौ ।”
फिस्स हाँसे र सोचे – तेसलाई कहिले लकडाउन खुल्छ र काठमाडौं गुदौ भन्ने भइराछ होला । क्रान्ति गर्छ रे । मेरो तेति गाउँघर डुल्ने बानी छैन । हिडे भने कामले मात्रै हो । साथीभाइ नि तेति छैनन् । छन भने विदेशमा धेरैजसो । अस्ति कुलो बनाउन जादा भेट भए पछिल्लो पुस्ताका भाइहरू । सोधिखोजी गरे पढाइको । गाउँमा अहिले ISc Agriculture धेरैले पढ्दै रछन् । तिनीहरूले आफ्नो रूचिले पढे वा जागिरको हल्लाले ? तिनीहरू नै जानुन् । मलाई चै पछिल्लो युवापुस्तामा यश विषयप्रतिको आकर्षण देख्दा खुसी लाग्यो । राम्रो पढेर निस्के भने यीनीहरूले गर्लान् कि – कृषि क्रान्ति ? तत्कालै याद आयो मामाले छोरालाई दिएको अर्ती । सोचे – नपढेको मान्छेले मात्रै खेती गर्ने हो र ? अरे होइन नि । यत्रो भाइहरूले कृषिसम्बन्धी पढिरहेका छन् । के यिनीहरूले भित्र्याउदैनन् त आधुनिक उपकरणहरू ? प्रयोगमा ल्याउदैनन् त बैज्ञानिक विधि? कि उहीँ डलरको लोभमा विदेश हान्निनेछन् । बा कुनै NGO वा सरकारी कोटामा फारम भर्न लाइन लाग्नेछन् । साच्चै हामी नेपालीहरूले जबसम्म आफ्नो पेट पाल्ने हिसाबले खेती गर्नेछौं तबसम्म मामा जस्तो थुप्रै बाउले आफ्नो छोरालाई यै अर्ती दिनेछ । भन्नेछ “छोरा, खेतीपाती दुःखीयाको काम हो ।”

सम्बन्धित खवर