सीके राउतको अवतरण एक चर्चा - Sainokhabar
pin uppinuppin up casinopinup azpin uppinup azpin up azpin-up online casinopin uppin up azerbaijanpin up azerbaycanpin-up oyunupinup loginpinup casinopin up casino indiapin up indiapinup bet indiapin up bet indiapin up indiapin up casinopin up indiapin up kzpin up betpin uppin up betpin up bet зеркалоpin upmostbet azemosbetmosbet casinomostbet azmosbetmostbetmostbet casinomostbet aviatormosbet aviatorмостбет кзmostbet kzmostbet1win kz1win casino1win1 win1win uz
  • शनिबार, जेठ ०५, २०८१

सीके राउतको अवतरण एक चर्चा

विजय लुम्फुङवा लिम्बु

सीके राउतउर्फ चन्द्र कान्त राउत एक पृथकतावादी आन्दोलनका नेताको रुपमा परिचित नाम हो । नेपालबाट मधेशलाई अलग गर्नु पर्ने भन्दै स्वराज आन्दोलन गर्दै आएका थिए । गत २०७५ अशोज २१ गते सी के राउत रौतहटबाट पक्राउ परेका हुन् । करिब ५ महिना जेलको बसाई पछि सर्वच्च अदालतको आदेशबाट फाल्गुण २३ गते छुटेका हुन् । छुटेको भोलि पल्टै नेपाल सरकार र सीके राउतको समूहबीच राजनीतिक स र पृथकतावादी आन्दोलन छोड्ने घोषणा नै गरे । यसै सन्दर्भमा यस सम्बन्धी केहि विश्लेषणहरु गर्ने प्रयास गरिन्छ ।
कुनै पनि हिंसात्मक वा पृथकतावादी राजनीतिमा लागेको समूह र व्यक्ति खुल्ला राजनीतिमा आउनु अत्यन्त राम्रो हो । सीके राउतको हकमा पनि यो कुरा लागु हुन्छ । हिजो मधेश आन्दोलन शिखरमा भई रहँदा स्वतन्त्र मधेशको नाममा समग्र मधेश आन्दोलनलाई नै बदनाम र जोखिम पु¥याउने काम भयो । यसले मधेश आन्दोलनलाई हेर्ने दृष्टिकोण नै पृथकतावादी आन्दोलन भनाउने काम भयो । र मुलधारको मधेश आन्दोलनप्रति नै नकारात्मक छाप फैलाउने काम भयो । अहिले सीके राउत वर्तमान सरकारसंग राजनीतिक सहमति गर्दै खुल्ल राजनीतिमा आएको छ । तर देशमा विकास भई रहेको तीव्र राजनीतिक घटना क्रमले यति मात्र हो र भन्ने सक्ने स्थिति छैन । वर्तमान सरकारले अदालतलाई प्रभावमा पारेको रहेछ भन्ने कुरा जेलबाट छुटेका भोलि पल्ट नै यसरी सम्झौता गरेको कारणबाट प्रष्ट छ । अहिले एक पृथकतावादी आन्दोलन गर्ने सिके राउत छुटेको छ भने नेपालभित्रै थारुहरुको अधिकार माग्ने रेशम चौधरीलाई सर्वस्वसहित जन्मकैद गरेको छ । आजकलको भाषामा भन्ने हो भने सबै सेटिङ नै त जस्तो देखिन्छ ।
अब सिके राउत के गर्ला ? कसरी मधेशका मुद्धालाई उठाउँला ? के साँच्चै स्वतन्त्र मधेशको लागि जनमत संग्रह होला त ? यस्ता प्रश्नहरु उठेका छन् । यसै विषयमा यहाँ छोठो चर्चा गरिन्छ ।

जनमत संग्रह
नेपालको संविधान २०७ को धारा २७५ले जनमत संग्रश सम्बन्धी व्यवस्था गरेको छ जसमा राष्ट्रिय महत्वको कुनै पनि बिषयमा जनमत संग्रहबाट निर्णय गर्न आवश्यक छ भनी संघीय संसदमा तत्काल कायम रहेका सम्पूर्ण सदस्य संख्याको दुई तिहाई सदस्यको बहुमतबाट निर्णय भएमा त्यस्तो बिषयमा जनमत संग्रहबाट निर्णय लिन सकिने छ भनेर उल्लेख छ । वर्तमान सरकारको राजनीतिक समिकरणलाई हेर्ने हो भने संघीय समाजवादी फोरमको समर्थन बिना सरकारको दुई तिहाई बहुमत पुग्ने छाटकाट छैन । यस्तो अवस्थामा सरकारले जनमत संग्रहको सवाललाई संसदमालाने कुरै आउँदैन । वर्तमान सरकारसंगको ११ बुँदे सहमतिमा कतै पनि जनमत संग्रहको चर्चा छैन । बुँदा नं २ मा“राजनीतिक, सामाजिक, आर्थिक लगायतका उद्देश्यहरु प्र्रााप्तिका निम्ति शान्तिपूर्ण र लोकतान्त्रिक बाटोबाट अघि बढ्नु पर्छ भन्नेमा हामी दृढ छौं । नेपालको संविधानमा प्रयुक्त जनतामा निहित सार्वभौम अधिकारको प्रयोग गर्दै तराई मधेशलगायत देशका विभिन्न स्थानमा रहेका असन्तुष्टिहरुलाई जनअभिमतमा आधारित लोकतान्त्रिक विधिबाट समाधान गर्न सहमत भएका छौं ”भनेर उल्ल्ेख गरेको छ । यहाँ जनअभिमतमा आधारित लोकतान्त्रिक विधि भन्नाले निर्वाचन वा जनमत संग्रह के हो स्पष्ट छैन तर सरकार निर्वाचन विधि नै हो भन्नेमा स्पष्ट छ किनकी सरकार देश टुक्रयाउने सन्दर्भमा जनमत संग्रह गर्ने मुडमा नै छैन । यहाँ सिके राउतलाई केपी ओलीजीले थाङ्नामा नै सुताए ।

अबको सीके राउत र राजनीतिक भविष्य
वास्तवमा सीके राउत थकित भएको आभाष हुन्छ । अब केहि दिन मधेशका केहि स्थानमा सरकारसंगको सहमति बारे सभा भेलाहरु आयोजना गर्दै मधेशी जनतालाई प्रष्टयाउने कामगर्ला, सीके राउतको स्वागत होला तर मधेशी जनताले पत्याउँला त ? पहिचान र संघीयताको आन्दोलनमा अग्रणी भुमिका निर्वाह गर्ने र पटक पटक सरकारसंग धोका खाई रहेको मधेशी जनताले पत्याई हाल्ने स्थिति छैन । सिके राउतको राजनीतिक कर्म क्षेत्र मधेश नै हो । मधेशमा अहिले पनि संघीय समाजवादी फोरम नेपाल र राष्ट्रिय जनता पार्टीको नै पकड देखिन्छ । यी दुई राजनीतिक दल भन्दा हिजो सीके राउतको भिजन र मिसन नै फरक थियो । त्यसैले सिके राउतको मधेशमा छुट्टै पहिचान थियो तर अब त्यस्तो छवि र पहिचानको लागि सीके राउतले कडा संघर्ष गर्नु पर्दछ । पहिचानको आन्दोलन रक्षात्मक स्थितिमा रहेको बेला, मधेशमा नेकपाको कमजोर स्थिति रहेको बेला अब मधेशी जनताको मत विभाजन गर्न केपी ओलीलगायतले सीके राउतलाई राम्रै प्रयोग गर्ने सम्भावाना छ । मधेशमा तीन शक्तिलाई लडाए नेकपालगायतका शक्तिमाथि आउने अड्कल ओलीहरुको छ । मधेशी विरुद्ध मधेशीलाई नै लडाउने प्रबल सम्भावना छ । के सीके राउत नेकपामा प्रवेश गर्ला त ? अहिले नै त्यो सम्भावना देखिदैन बरु सीके राउतले मधेशमा संगठन विस्तार गर्छ, पार्टी कार्यालयहरु खोल्छ शक्तिआर्जन गर्ने कोशिस गर्छ । हिजो सीके राउतको आन्दोलन दलीयभन्दा पनि अभियान थियो । अब राजनीतिक दल निर्माण गर्नमा समय देला । कालान्तरमा ओलीलगायतहरुको सम्बन्ध र अन्य मधेशी शक्तिहरुसंगको दुरीले सीके राउतको नेकपामा प्रवेशको कुरा निर्धारण गर्छ । त्यसैले अब वास्तवमा सीके राउत माथि चुनौती थपिएको छ ।

छोरी कुटेर बुहारी तर्साउने
वर्तमान ओली सरकारले जेलमा नै रहेको सीके राउतलाई सहमति ल्याई हाल्नु पर्ने स्थिति के थियो ? अहिले नीजको पृथकतावादी आन्दोलन पनि शिथिल थियो । खासै नीजको समुहको गतिविधिहरु पनि थिएन । बरु सरकारको एकतिरले तीनवटा शिकार गरेको देखिन्छ । १) वर्तमान सरकारले पृथकतावादीआन्दोलनलाई शान्तिपूर्ण अवतरण ग¥यांै भनेर पोपुलारिटी ग्रहण गर्न चाहन्छ जसले सरकारको नकारात्मक छविलाई ढाक्न सकोस् । २) रेशम चौधरीलाई सर्वस्व सहित जन्मकैद गरेको अवस्थामा राजनीतिक सहमतिमा राजनीतिक मुद्धा सम्बोधन गरिरहेको देखाएर थारु आन्दोलन र रेशम चौधरीलाई अपराधिक लेवन नै लगाउन चाहन्छ । ३ ) हिंसात्मक आन्दोलन सहमतिमा नआए बल प्रयोग गर्ने भन्दै नेकपा विप्लव समुहलाई तर्साउन चाहन्छ । यसरी वर्तमान सरकारले रणनैतिक रुपमा नै सीके राउत समुहसंग राजनीतिक सहमति गरेको देखिन्छ । यसरी अब वर्तमान सरकार अझ कडा भएर अगाडि बढ्नेछ भनेर अनुमानगर्न सकिन्छ ।

सम्बन्धित खवर