धुमधाम चासोक मनाउँदै - Sainokhabar
pin uppinuppin up casinopinup azpin uppinup azpin up azpin-up online casinopin uppin up azerbaijanpin up azerbaycanpin-up oyunupinup loginpinup casinopin up casino indiapin up indiapinup bet indiapin up bet indiapin up indiapin up casinopin up indiapin up kzpin up betpin uppin up betpin up bet зеркалоpin upmostbet azemosbetmosbet casinomostbet azmosbetmostbetmostbet casinomostbet aviatormosbet aviatorмостбет кзmostbet kzmostbet1win kz1win casino1win1 win1win uz
  • बिहिबार, मङि्सर ०४, २०८३

धुमधाम चासोक मनाउँदै


साइनो समचारदाता
पथरी । प्रदेश नम्बर १ लगायत देश विदेशमा चासोक तङ्नाम मनाइन्दैछ । मङ्सिर पूर्णेमा पुस ७ गते चासोक(न्वागी पुजा) दिन भनेर आ–आफ्नो सँस्कृतिअनुसार मनाइन्छ ।
झापा, मोरङ, सुनसरी, इलाम, पान्थर, ताप्लेजोेङ, तेह्रथुम, धनुुुकुटा, सखुवासभा, उपत्यकालगायत स्थानहरुमा सामुहिक रुपमा मनाइदै आएको छ ।
मोरङ
मोरङको पथरीशनिश्चरे, उर्लाबारी, कानेपोखरी, बेलबारीको डागीहाट, गौथली चोक, लेटाङ, जाँते, मिक्लाजुङ, केराबारी, सुन्दरहरौचा, विराटनगरमा कार्यक्रमको आयोजना गरिएको किरात याक्थुङ चुम्लुङका मोरङ अध्यक्ष विवेक योङहाङले बताएका छन् ।
पथरीमा नेपालीहरुको महान् चाड चासोक तङ्नामको अवसरमा शुभकामना दिन मोरङको पथरीशनिश्चरेमा मुख्य मन्त्री शेरधन राई भोलि सम्बोधन गर्ने भएका छन् ।


किरात याक्थुङ चुम्लुङ र सिरिजंगा स्मृति धार्मिक बनको आयोजनामा भइरहेको विविध कार्यक्रम सुरु भएको छ । पुस ४ गते राजकुमारी साँवा स्मृति र मनमाया तुम्बाहाङ्फे सिरेङ स्मृति पुरुष भलिबल रनिङ कप, बुद्धराज हाङ्गाम लिम्बु स्मृति महिला भलिबल रनिङ् कप धमाधम भइरहेको छ । पुरुष भलिबल प्रतियोगिताको उपाधि विजेताले ५१ हजार र उपविजेताले ३१ हजार र महिला भलिबल प्रतियोगिताको उपाधि ३१ हजार र उपविजेताले २१ हजार प्राप्त गर्ने गर्नेछन् । प्रथम पुरुष भलिबलको पुरस्कारको राशी गंगा सावा, दोस्रो पुरस्कार तेजबहादुर सिरेङ र प्रथम महिला भलिबलको पुरस्कारको पर्शुराम कार्की, दोस्रो पुरस्कारको कोपिला सिरेङले प्रायोजन गर्ने भएको छ ।
पुष ६ गते आज लिम्बूहरुको एतिहासिक लोपउन्मुख खेल पक्लुङ लेप्मा (छेलो), हप्रिङ लक्मा (लङजम), लि.तोङ आप्मा (धनुष काड) प्रतियोगिता हुदैछ । पुस ७ गते औपचारिक कार्यक्रम हुदैछ । विहान ९ बजे सम्म उधौली पूजा गरी ११ बजे अक्षेता भेटि जम्मा गरी प्रसाद वितरण गरिने, दिनको १२ बजेदेखि साँस्कृतिक केःलाङ, माङलाङ, येवालाङ, याराक्लाङ र हाक्पारे ख्याली प्रस्तुत हुने, सम्मान कार्यक्रम, पुरस्कार कार्यक्रम हुने सिरिजंगा बनका सचिव सन्तोष सिरेङले जनाएका हुन् । साथै गायक दिपक लिम्बूलगायतले प्रस्तुती रहने आयोजकले जनाएको छ । समापन कार्यक्रममा मुख्य मन्त्री सेरधन राई, आङ्वो, चुम्लुङ केन्द्रिय उपाध्यक्ष कमल तिगेला, प्रदेश अध्यक्ष धुव्र कुमार मेयाङ्बो, प्रदेश सांसदत्रय कुसल साम्वा, कृष्णा राई, सूर्यमाराज राईलगायतको उपस्थिति रहने बताइएको छ ।
झापा
याक्थुम युबा मञ्च झापाले बुधबार दमकमा चासोक तङनाम–२०७५ को शुभकामना आदान–प्रदान तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ ।
मञ्चका झापा अध्यक्ष प्रेम शेर्माको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा सहभागि युबा बत्ताहरुले लिम्बु भाषा, धर्म, लिपि, संस्कार, संस्कृति र राजनीति आन्दोलनमा देखिएको अन्यौलतालाई प्रष्ट पार्दै अघि बढ्न जरुरी रहेको औल्लाए । उनिहरुले जति–जति अन्यौलता र बिबाद उत्पन्न हुन्छ, त्यति–त्यति लिम्बु समुदायबीचमा हिन्दु धर्म र मानसिकताले खेलवाड गर्न पाउने भएकोले सजगता उपनाउनु पर्ने बेला आएकोमा जोड दिए ।

कार्यक्रममा पूर्ण नेम्बाङ (शलिन) ले लिम्बु जन्य युबाहरु बिभिन्न क्षेत्रमा रहेर प्रतिस्पर्धा गरेपनि भाषा, लिपी, धर्म र साँस्कृतिका पक्षमा एकता हुनुपर्नेमा जोड दिए । लिम्बु मुन्धुमी भाषाका गायक यादन शेर्माले एकता र सहकार्यले मात्र लिम्बुको धार्मीक तथा साँस्कृतिक पक्ष बलियो र मजबुद हुने बताए । उनले कार्यक्रममा मुन्धुमी गीतहरु गाएर सहभागिहरुलाई मनोरञ्जन प्रदान गरेका थिए ।

आदिवासी जनजाति महासंघ शिबसताक्षी–१ का अध्यक्ष समेत रहेको शिबसताक्षीका युबा नेता नेत्र नेम्बाङले लिम्बु भाषा, धर्म र लिपीको बिषयमा उत्पन्न बिबादलाई तत्काल नियन्त्रण गर्न आवश्यक रहेको बताए । उनले राजनिति आस्था फरक–परक भएपनि लिम्बु जातिहरुमा साँस्कृतिक एकताको निम्ति एक जुट हुनुपर्ने बताए ।

कार्यक्रममा याक्थुम युबा मञ्चलाई स्थापना कालदेखी बिभिन्न क्षेत्रबाट महत्वपुर्ण योगदान गर्नुहुने दमकस्थित रिफ स्टुडियोको सञ्चालक टंक लिम्बु, शिबसताक्षी–दुधेकी सामाजिक अगुवा प्रवित्रा सेनेहाङ र लिम्बु समुदायका युवा अगुवा राज लाबुङलाई दोसल्ला ओढाएर सम्मानपत्र प्रदान गरिएको थियो ।

सम्मानित हुनेहरुलाई कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि किरात धर्म साहित्य उत्थान संघ झापाका अध्यक्ष शिबकुमार योङ्याले सम्मानपत्र प्रदान गरेका थिए । सो अवसरमा याक्थुम युबा मञ्चका केन्द्रीय सदस्य राज लाबुङ, लिम्बु बिद्यार्थी मञ्चका कोषाध्यक्ष बिक्रम शेर्मा, शिबसताक्षी नगरका युबा नेता एबम् सतासीधाम सामुदायीक प्रहरीका महासचिव सन्त फेबादेन लगायतले मन्तव्य राखेका थिए ।

झापाको दुधेमा यले तङबे ५०७८ सालको चासोक तङनामको अवसरमा बृहत सांस्कृतिक एबम संगीतिक कार्यक्रम हुदैछ । आज पुष ६ गते देखि सुरु भइ ७ गते सम्पन्न हुदैछ । आज च्याब्रुङ प्रतियोगिता हुदैछ । आदिबासी जनजाति भवनमा किरात याक्थुंङ चुम्लुङ र याक्थुङ नालिफुङवा चुम्बो शिवसताक्षीले कार्यक्रमको आयोजना गरिएको हो ।


अर्जुन नुगोको प्रमुख आथित्यमा हुने कार्यक्रममा गायिका मनु नेम्बाङ, गायक ताराप्रकाश लिम्बु, गायक राज लाबुङ, बाल प्रतिभा माङ्गेना कुरुम्बाङलगायतको प्रस्तुति आयोजक समितिका विक्रम शेर्माले जनाएका छन् ।


किरात याक्थुङ चुम्लुङ कन्काई नगरपालिका ७ दुर्गापुरले आज साँस्कृतिक कार्यक्रम गर्दैछ । चुम्लुङ प्रदेशका मुख्य सचिव मधु केरुङले सम्बोधन गरिने कार्यक्रममा गायक एकान्त आङ्देम्बे, गायिका सबिना योङहाङ, गायिका विमला राईले सांगीतिक माहोल तताउँदैछन् ।
विदेश
किरात याक्थुङ चुम्लुङ साइप्रसले मौलिक पर्व चासोक तङ्नाम पुस २२ गते (जनवरी ६) मनाउने भएको छ ।
‘नेपाली भाषा, धर्म, संस्कार, संस्कृतिको संरक्षण गरौं, लोपोन्मुख पहिचान र इतिहासको अस्तित्व जोगाऔं’ भन्ने मूल नाराका स्थापित चुम्लुङ साइप्रसले पहिलो पटक पर्व मनाउन लागेको हो । मौलिक भेषभुषा, संस्कार र संस्कृति झल्कने केःलाङ, याःलाङसहितको साँस्कृतिक कार्यक्रम हुने भएको छ । शुभकामना आदानप्रदान गर्दै नेपाली भेटघाट रेष्टुरेन्ट लिमासोलमा कार्यक्रम हुदैछ ।
क्यानाडाको क्यालगरीबासी नेपालीहरुले चासोक तङ्नामको अवसरमा कला संस्कृति झल्किने विभिन्न कार्यक्रमहरु गरि मनाइने भएको छ । डिसेम्बर २१ (पुस ६ गते) किरात याक्थुङ्ग चुम्लुङ्ग क्यानाडाले आफनो भाषा, कला, धर्म र संस्कृतिको संरक्षण तथा सम्बद्धर््न गर्ने उद्देश्यले कार्यक्रम गर्न लागेको हो ।

क्यालगरीको नर्थइस्ट स्थित टेम्पल कम्युनिटी हलमा आयोजना हुने कार्यक्रममा अलबर्टाका प्रमुख शहरहरु एडमण्टन, लेथव्रिज, मेडिसिनहेटबाट सहभागी हुने संस्थाका निवर्तमान अध्यक्ष राजेन्द्र लिम्बुले बताएका छन् । उनका अनुसार मौलिक पोशाक तथा गरगहना, दैनिक उपभोग्य सामान, मौलिक अन्नवालीको परिकार लगायत प्रदर्शन गरिने छ । किरात एशोशिएसन अफ लेथव्रिजका कलाकारहरुले माङ्गलाङ्ग नाच, साकेला नाच, स्थानीय कलाकारहरुको बेजोड प्रस्तुतिको साथमा विभिन्न खेलकुद्को कार्यक्रम समेत रहेको जनाएका छन ।
यसैगरी अमेरिका, बेलायत, कतार, दुबै, जापान, इजरायललगायत देशमा पनि धुमधाम मनाइन्दैछ ।
के हो चासोक
पुष ७ गते धुमधाम साथमा प्रकृतिपुजक जनजातिहरुले नयाँ बाली पाकेपछि भित्राएको बालीलाई सर्वप्रथम इस्ट देवता र पितृहरुलाई आह्वान गरी पाकेको अन्न चढाइन्छ र देवतासँग अनुमति मागेर मात्र नयाँ अन्न खाने गरिन्छ । लिम्बू समुदायले चासोक तङ्नामलाई लिम्बूवानमा घरलौरी हरेक वर्ष धुमधाम साथ मनाउँदै आएको पाइन्छ । मौलिक चाडलाई दश लिम्बुवान सत्र थुममा पुजाको सामग्री तयार पारी लिम्बू मुन्धुम अनुसार गरिन्छ । घर बाहिरी र भित्री छुट्टाछुट्टै गरिने पुजा मुन्धुम जान्ने जस्ले पनि गर्न सक्छ।
नयाँ अन्न (कोदो, धान, मकै आदि) को वाला टिपी र घरमा भित्राइन्छ । धानको हकमा धानलाई हाँडीमा भुटेर ओखलीमा कुटेर च्यूरा बनाइन्छ र अक्षता धानलाई नङले छडाएर निर्माण गरिन्छ । कोदोको हकमा जाँड साम्तोक बनाइन्छ । मालिङ्गोवा, निगालो, ढुङ्गा, तोङ्वा, पिचिङ (पाइप), केराको पात, पानी, फलफुल, धुप (तीतेपाती, धुपी, सालधुप), भेटी, फुङ्सारी (कलश), दियो, याबो (मेनाम) जस्ता पुजा सामग्री पुजाका लागि अपरिहार्य रहन्छ । पुजा गर्ने स्थलमा जमिन खनेर केही अग्लो बनाएर सुल्टो पारेर केराका पात ओछ्याएर लासो (पुजाथान) बनाइन्छ । र माङ्देम्बा, फेदाङ्मा देवारीले पुजा सम्पन्न गराउँदछन् । साँझपख गरिने पुजामा फेदाङ्माले अन्न अक्षता चुल्होमा चढाउँछन् र याबोहरु परिवारका सदस्यहरुलाई आशीर्वादका साथ फिर्ता दिइन्छ । याबो (पहिरन कपडा) परिवारका सदस्यहरुका टाउकोमा केहि समय बाध्ने चलन छ । र पुजाका प्रसाद वितरणपछि रात्री भोजन लिने चलन छ ।
भोलिपल्ट इस्टहरूलाई पुजाको प्रसाद दिने दिइन्छ ।
चासोक थिसोकमा सिकुइकुदाप (ताफेम्बा वा ताम्मुङ्ना), तक सङ्वा सिरिङ्मा वा मुदेन हाङ्मा, तेन्छामालाई पुजिन्छ । त्यस्तै खञ्जमा वा खजमा, वजमा, दरकपा या वरक्मा, काप्योबा हिमसाम्माङ काशीहाङ्मा, युमासाम्माङ थवासाम्माङ थुङ्दाङ्वा, सिवेर याक्थुङग्रेक्मा देवीदेवतालाई पनि पुजिने गरिन्छ । श्रद्धापूर्वक मानिने हाम्रो चासोक तङ्नाम सर्वप्रथम लिम्बूहरुको समाजिक संस्था किरात याक्थुङ् चुम्लुङले २०५१ सालदेखि सामुहिक रुपमा मनाउन सुरु गरेको पाइन्छ । पूर्वाञ्चलमा मात्र ३ लाख ६५ हजार ५ सय ६३ जना (राष्ट्रिय जनगणना २०६८) लिम्बूहरु रहेको तथ्याङ्क छ ।
अब यस चाडलाई उल्लासपूर्व मनाइन्छ । सहिष्णुताको भावले अन्य समुदायहरूलाई
मनाउने चलन बढवा दिए अझ लोकप्रिय चाड हुनेमा दुईमत हँुदैन । मंसिर पूर्णसम्म मनाइने त्रयोदशीदेखि ३ दिन पर्वलाई मनाउनुपर्छ । तङ्नामका अवसरमा तङ्सिङ तक्मा
गरेमा, अन्य प्रचारात्मक कार्य, इस्टमित्र भेटघाट गरेमा हाम्रो सँस्कृति संरक्षणमा
ठूलो टेवा मिल्छ । चासोक तङ्नामलाई राईले ‘साकेवा’÷‘साकेला’, याक्खाले
‘चासुवा’ र सुनुवारले ‘फोलषाँदर’ नामले किरात चाड परम्परादेखि मनाउँदै आएका
छन् । विगतमा धर्मले राजनीतिकरण गरेकोले किरात चाड दोस्रो दर्जाका चाडको
रुपमा विभेदमा प¥यो । त्यो अवस्था व्यवहारमा बदल्न राज्यले विभेदरहित नीति अपनाइ
व्यवहारमा लागू गर्न जरुरी छ ।

सम्बन्धित खवर