म इश्वरवादी कि अनिश्वरवादी ! - Sainokhabar
pin uppinuppin up casinopinup azpin uppinup azpin up azpin-up online casinopin uppin up azerbaijanpin up azerbaycanpin-up oyunupinup loginpinup casinopin up casino indiapin up indiapinup bet indiapin up bet indiapin up indiapin up casinopin up indiapin up kzpin up betpin uppin up betpin up bet зеркалоpin upmostbet azemosbetmosbet casinomostbet azmosbetmostbetmostbet casinomostbet aviatormosbet aviatorмостбет кзmostbet kzmostbet1win kz1win casino1win1 win1win uz
  • शनिबार, मङि्सर ०६, २०८३

म इश्वरवादी कि अनिश्वरवादी !

√लाहाङ चेम्जोङ
मलाई धेरै पहिलेदेखि दिमागमा ह्यामर गर्दै आउने प्रश्न हो, यो | आज, ज्ञानयात्रामार्फत छलफलको लागि विषय उठान गर्न चाहन्छु ।इश्वरवादीहरू इश्वर वा भगवानको अस्तित्वमा विश्वास गर्दछन् । जताततै इश्वर प्रकट छन् । सुखमा पनि दुखमा पनि इश्वरको कृपाले हो भन्ने गर्दछन् । अहिले, कोरोना कहरले अाक्रान्त बनाइरहदा पनि इश्वरवादीहरू इश्वरलाई खुब सम्झन्छन् । तर, ठीक उल्टो गरेर, अनिश्वरवादीहरू इश्वरको अस्तित्व झुटो मान्छन् । पश्चगामी सोच ठान्छन् ।
त्यसोभए, मेरो विचारमा यी कुराहरू के हुन् त !
म लिम्बु हुनको नाताले लिम्बु भाषामा इश्वरलाई भनिने शब्द ‘माङ’ बाट विसय प्रस्थान गर्न चाहन्छु । माङलाई अर्को शब्दमा ‘तागेरा निङ्वाफु (भु) माङ’ पनि भनिन्छ । ‘माङ’ को अर्थ खस भाषामा ‘टाढा’ अथवा ‘लामो दूरी’ भन्ने हुन्छ । यहाबाट, माङ (इस्वर) टाढा छन् भनेर बुझिन्छ । ‘तागेरानिङ्वाफुमाङ’ भनेको चाहि सम्झना (कल्पना) मा टाढाबाट आइपुग्छन्, भन्ने हुन्छ । यदि आस्था वा विश्वासले माङ्लाई सम्झन चाहन्छौँ भने. . . छन् तर टाढा छन्, मात्र कल्पनामा वा दिमागमा आउछन् । तर, मन्दिर वा कहिकतै प्रत्यक्ष प्रकट हुन्नन्, भनेर बुझ्नुपर्ने हुन्छ, जस्तो लाग्छ । यसरी अर्थ लगाइएको माङ अथवा इंवरले कोरोना सङ्कटमा मान्छेहरूलाई मुक्ति दिछन् भनेर बुझ्दा होला कि नहोला ! सम्झनामा मात्र आउने वा छन् त छन् तर टाढा छन् भनेर भनिएको माङले पृथ्वीमा प्रकट भएर हिन्दूहरू र क्रिश्चियनहरूले जसरी
“कोरोना भगाई जा” भन्दै भन्ने कि नभन्ने ! विस्वास गर्ने कि नगर्ने !
यी प्रश्नहरुको उत्तर खोज्न लिम्बुको मुन्धुममाथि पनि छलफल गर्नुपर्ने हुन्छ । मुन्धुमको जिस्ट अथवा अनुष्ठान अनुसार हो भने लिम्बुहरू प्रकृतिप्रेमी हुन् । कुनै लिम्बुको उद्दार होस् भनेर माङ्गेना वा तङ्सिङ वा कुनै अनुष्ठान गर्नु पर्‍याे भने माङ (इश्वर) को नाम पुकार्दै व्याख्या र वर्णन भने प्रकृतिको गरिन्छ । लिम्बुहरूलाई प्रकृतिप्रति पूरा भरोसा छ । प्रकृतिको नाममा लयात्मक ढङ्गले कति मीठो गरेर मुन्धुम गाइन्छ । लिम्बु कसरी प्रकृतिसँगको साँस्कृतिक सम्बन्धमा बाँचेको हुन्छ भन्ने बारेमा थुप्रै बहस गर्न सकिन्छ । गरौँला पछि ।
भनेपछि म, लिम्बु, इश्वरवादी कि अनिश्वरवादी ?
लिम्बुहरूको ‘माङ’ र ‘मुन्धुम’ दुवै पक्षलाई हेर्ने हो भने हिन्दु र क्रिश्चियनहरू जस्तो इश्वरवादी चाहिँ म हुन सक्तिन कि ! ”हे ! माङ ! कोरोनाबाट मलाई बचाउ” भन्दै भन्दिनँ । किनकि मेरो भाषाले परिभाषित ‘माङ’ प्रत्यक्ष आउदैनन् भन्ने छ । बरु, प्रकृतिलाई पूजा गर्न सकियो भने, वा प्रकृतिलाई सन्तुलित राख्न सकियो भने कोरोना जस्तो सङ्कटबाट बाँच्न सकिन्छ भनेर बुझ्दा उत्तम होला कि ! भन्छु । यस मानेमा, लिम्बुहरूले प्रकृतिलाई पूरै बिर्सेर माङ (इश्वर) प्रति भरोसा गर्न मिल्दैन । लिम्बुहरूको जीवनशैली भनेको माङको नाममा प्रकृतिसँगको सत्यवाचाको सम्बन्धमा अथवा प्रेममा आधारित छ । त्यसकारण, लिम्बुहरू न त अनिस्वरवादी हुन्, न त हिन्दू, क्रिश्चियन र मुस्लिम जस्तो कठोर इश्वरवादी हुन् !
यसर्थ, ‘माङ’ प्रकट भएनन् । कोरोना सङ्कटबाट माङले बचाएनन् भन्दै म अब अनिश्वरवादी भए भनेर कोल्टे फेर्नेहरूले ‘लिम्बु’वाद(लिम्बुत्व) नबुझेको मात्र हो । कोरोना अथवा कुनै पनि किसिमका भाइरसहरू न त माङले निर्माण गर्ने कुरा हुन्, न त माङले सक्ने कुरा हुन् । यस्ता चिजहरू प्रकृतिभित्रको सन्तुलन र असन्तुलन अवस्थाबाट आउनेजाने हुनाले मुन्धुमवादी लिम्बुहरू भड्किरहनु जरुरी छैन |
अन्त्यमा, प्रकृतिप्रेमी लिम्बुहरूले मुन्धुमभित्रको पर्यावरणीय दर्शनलाई साँच्चैको अर्थमा बुझ्ने हो भने दुईवटा कुरामा गहकिला निर्णयहरू प्रस्तुत गर्न सकिन्छ । एक, लिम्बुहरू इश्वरवादी भास र अनिश्वरवादी भासमा फसेर यता पो होला, उता पो होला भनिकन अन्योलग्रस्त हुन जरुरी छैन । साँस्कृतिक लिम्बुहरूले माङ्लाई नबिर्सिकन प्रकृतिप्रति भरोसा राख्नुपर्दछ । दुई, पृथ्वी प्राकृतिक असन्तुलनले तड्पिरहेको बेलामा, मुन्धुम मान्छेहरुको आस्थाको केन्द्रविन्दु हुन सक्तछ |
धन्यवाद ।
हाल यूके

(लिम्बुवान नागरिक समाज यूकेका महासचिव समेत रहेका लाहाङ चेम्जोङले आत्मपरक निबन्धनात्मक शैलीमा लेखेका लेख, ज्ञान यात्राको अभियानमा लेखेका हुन् । ज्ञान यात्राको प्रवर्दक अमित थेबेका अनुसार ज्ञान यात्रा एक व्यक्ति, एक दिन र एक ज्ञान उपर केन्द्रित हुनेछ । जीवनमा जुनसुकै विधा र क्षेत्रमा सामान्यदेखि विशिष्ट ज्ञान राखेकाहरूले अरू समक्ष प्रस्तुत गर्नेछन् । थाहा नपाएकाहरू र थाहा पाएकाहरूबीच ज्ञान, अनुभव, सीप र सूचनाको आदानप्रदान हुनेछ । अभियानअन्तर्गत यहाँहरूले संक्षिप्त पोस्ट, तस्वीर र भिडियो क्लिप्समार्फत् आफ्ना कुरा राख्न सक्नु हुनेछ । यस अभियानमा जोडिन हुन सबैलाई आह्वान छ । कवि, कलाकार, सिनेकर्मी, खेलाडी, प्रशासक, स्वास्थ्यकर्मी, राजनीतिज्ञ, शिक्षक, सञ्चारकर्मी, सामाजिक अभियन्ता, गृहिणी या जोसुकै पनि यस ज्ञान यात्रामा सामेल हुन सक्नेछन् ।

लक डाउन समय सबैको सुखद रहोस् । सुरक्षित रहनु होला।)

सम्बन्धित खवर