एसईईपछि कुन बिषय रोज्ने ? - Sainokhabar
pin uppinuppin up casinopinup azpin uppinup azpin up azpin-up online casinopin uppin up azerbaijanpin up azerbaycanpin-up oyunupinup loginpinup casinopin up casino indiapin up indiapinup bet indiapin up bet indiapin up indiapin up casinopin up indiapin up kzpin up betpin uppin up betpin up bet зеркалоpin upmostbet azemosbetmosbet casinomostbet azmosbetmostbetmostbet casinomostbet aviatormosbet aviatorмостбет кзmostbet kzmostbet1win kz1win casino1win1 win1win uz
  • आइतबार, बैशाख ०९, २०८१

एसईईपछि कुन बिषय रोज्ने ?

भूूमिप्रसाद पाठक

यसपालिको एसईई परीक्षा सकिइसकेको छ । विद्यार्थीहरुका लागि एसईई पछिको समय फुर्सदको समय हो, नै तर यो समय भविष्यको योजना बुन्ने र गन्तव्य तय गर्ने समय पनि ह।े । परीक्षा दिएपछि नतिजा नआउन्जेलसम्म विद्यार्थीहरुले आफ्नो उच्च शिक्षाका बारेमा निर्णय गर्नेमात्र होइन, त्यसका लागि आवश्यक तयारी पनि गरिसक्नुपर्छ । कहाँ अध्ययन गर्ने ? कुन बिषय लिएर अध्ययन गर्ने ? र उक्त बिषय लिएर अध्ययन गरिसकेपछि भविष्यमा के गर्ने ? भन्ने विषयमा विद्यार्थीहरु जानकार हुनैपर्छ ।

‘आइरन गेट’ मानिने यसको जाँचपछि केही लामो विदाको उपभोग गर्छन भने कसैले त्यतिकै बिताउँछन् । कतिले खाली समय सदुपयोग होस् भन्दै ब्रिजकोर्स पनि गरिरहेका हुन्छन् त कतिपयले कम्प्युटर सिक्छन् । विदाको समयमा बरालिँदा पढ्ने बानीनै हराउने हुनाले आफ्नो जीवनको लक्ष्यबारे तयारी गर्न यो उपयुक्त समय हो । अहिले अधिकांश कलेज खोज्नेदेखि कुन बिषय पढ्ने भन्नेसम्मको चिन्ता छ । उनीहरु अब के पढ्ने, कुन बिषय पढ्ने, कहाँ पढ्ने भन्ने बिषयमा घोत्लिन थालेका छन् । पढ्न जाने कलेज कस्तो होला भन्नेमा उनीहरुमा ज्यादा उत्सुकता देखिन्छ । कतिपयले त यो बिषयनै पढ्ने भनेर तयारी पनि थालिसकेका छन् । विद्यार्थीहरुले यो खाली समयमा पनि पढाइमै ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ । करिअर विकास गर्ने उमेर भएकाले कलेज छान्दा ध्यान दिनुपर्छ । त्यहाँको वातावरण, बिषय परिणाम, ल्याबजस्ता कुराहरुमा ध्यान दिनुपर्छ । अहिले गाउँ÷सहरतिर एसईई दिएर बसेका विद्यार्थीहरुलाई उच्च शिक्षाका लागि आवश्यक परामर्श दिन विभिन्न संघ–संस्था खुलेका हुन्छन् ।

पछिल्लो समय सहरमा ब्रिजकोर्स पढ्नेहरुको लामै ताँती देखिन्छ । धेरैजसो विद्यार्थी ब्रिजकोर्स भनेर कुदिरहेका हुन्छन् । बिशेषगरी विज्ञान पढ््ने रुचि भएका विद्यार्थीहरुले कलेजले दिने ‘इन्ट्रान्स’ परीक्षामा सजिलो होस् भनेर ब्रिजकोर्स कक्षा लिन्छन् । त्यस्तै चिकित्सक, इन्जिनियर र प्राविधिक शिक्षा पढ्न खोज्नेहरु पनि ब्रिजकोर्स पढ्न पुग्छन् अहिले प्रतिस्पर्धाको जमाना छ , राम्रो बिषयमा नाम निकाल्नका लागि ब्रिजकोर्सले सहयोग पनि गर्छ । कतिपय अभिभावकले त आफ्ना छोराछोरीलाई फलानो बिषय पढाएर भविष्यमा यस्तो बनाउने भनेर आफै निर्णय पनि गरिसकेका हुन्छन् । विद्यार्थीले पनि एसईईपछि यस्तो विषय पढ्ने भनेर निर्णय गरिसकेका हुन्छन । अहिले ब्रिजकोर्सलाई स्कुल र उच्च शिक्षाको ग्याप मेट्न मात्र होइन , कुनै पनि बिषयमा भर्ना पाउने पूर्वतयारीका रुपमा समेत लिइन्छ । त्यस्तै प्रवेश परीक्षा उतीर्ण गर्न पनि ब्रिजकोर्स आवश्यक मानिन थालिएको छ । तर ब्रिजकोर्स परीक्षा पछिको फुर्सदिलो समय सदुपयोग गर्ने उक्तम विकल्प भनिए पनि अहिले त्यस्तो हुन सकिरहेको छैन । ब्रिजकोर्सको मात्रै कुरा गर्ने हो, भने बिषयविज्ञको आधारमा ब्रिजकोर्स नगराउनु दुःखत कुरा हो । बिषयविज्ञ नभएकाले ब्रिजकोर्स गराउँदा विद्यार्थी र अभिभावकसमेत ठगिरहेको अवस्था छ । उनीहरुले कक्षा–११ मा पुगेपछि कस्ता बिषय पढ्ने, कुन बिषय पढ्दा के फाइदा, त्यसमा कस्ता–कस्ता कोर्स छन् ज्ञान दिलाउनुपर्नेमा कक्षा – १० कै बिषयहरु अध्यापन गराउने कामसमेत गर्ने गरेका छन् । ब्रिजकोर्सले उच्च शिक्षाका लागि सहज वातावरण बनाउनुपर्छ । कलेजमा के – कस्ता कुरा पढाइ हुन्छ भन्ने कुराको आधारभूत ज्ञान लिन लगाउनुपर्छ । यसले आफ्नो क्षमता अनुसार कलेज र बिषय छनोटमा पनि सघाउँछ । ब्रिजकोर्सकै क्रममा विद्यार्थीलाई करिअर काउन्सिलिङ सेवा पनि उपलब्ध गराउनुपर्छ ।

उच्च शिक्षामा कसरी आफूलाई प्रस्तुत गर्ने ? ब्रिजकोर्स एक किसिमको मानसिक तयारी हो, भन्ने बुझाउन सक्नुपर्छ । आफूले पढ्ने कलेज, वातावरणसम्बन्धी जानकारी लिइने हुनाले त्यहाँ ‘एडजस्ट’ हुन समस्या हुदैन । विद्यालय तहको पढाइबाट एकैपटक उच्च शिक्षाको खुला वातावरणमा जानुपर्ने बाध्यतामा रहेका विद्यार्थीहरुलाई यसले एउटा ‘ट्रान्जिसन जोन’ प्रदान गर्नेछ । जहाँ विद्यार्थीहरु उच्च शिक्षाका लागि मानसिक, शैक्षिक तथा सामाजिक रुपले पनि तयार हुनेछन् । शैक्षिक तहमा एक तहबाट सहज रुपमा अर्को तहमा फड्को मार्न ब्रिजकोर्स आवश्यक हुन्छ । स्कुल र कलेजको पाठ्यक्रमबीच धेरै असमानता हुने भएकाले, यही असमानता हटाउन ब्रिजकोर्सले सघाउँछ । ब्रिजकोर्सलाई मुनाफा आर्जनको स्रोत नबनाई सेवा बनाएमा फाइदाजनक नै हो, तर यहाँ खाली मुनाफा कसरी आर्जन गर्ने भन्ने ध्येयले सस्तोे ब्रिजकोर्सको कार्य भइरहेको छ । यो ज्यादै दुःखत पक्ष हो । ब्रिजकोर्स गरेपछि विद्यार्थीमा उच्च शिक्षाका लागि आत्मविश्वास बढोस् किनभने उनीहरुलाई उच्च शिक्षाको यात्रा तय गर्नु अघिनै त्यहाँको यावत् जानकारी उपलब्ध गराउनुपर्दछ । यस्तै, सुरुका बर्षमा अध्ययन गर्नुपर्ने पाठहरु सिकाउनुपर्छ । कलेजमा कसरी प्रस्तुत हुने, के पढ्ने, कसरी पढ्नेजस्ता कुरामा उनीहरुलाई पोख्त बनाइनुपर्छ । ब्रिजकोर्समा पाठ्यक्रम मात्र नपढाएर नेतृत्व क्षमता व्यत्तित्व विकास करिअरजस्ता कुरामा पनि समेटिनुपर्छ अनि मात्रै ब्रिजकोर्सको महत्व रहन्छ ।

अन्त्यमा, एसईईपछि कोहीले आफ्नै विवेकले बिषय र क्षेत्रको छनोट गरेपनि कतिपयले साथीभाइको लहैलहैमा, कसैको बकाउ र अभिभावक आदिको दबावमा परेर निर्णय गर्छन् । यसो हुँदा कतिपय विद्यार्थी आफूले पढिरहेको संकाय चित्त नबुझेर र पढ्न नसकेर बीचमै छाडी अर्को संकायमा पलायन हुन बाध्य हुन्छन् । बीचमै संकाय छाड्नु मात्र होइन, आफूलाई मन परेको संकायमा चित्त नबुझी–नबुझी पढ्नु पनि लाभदायक हुदैन । उच्च शिक्षाका लागि बिषय, क्षेत्र र कलेज छनोट निकै महत्वपूर्ण र कठिन काम हो । एकातर्फ आफ्ना छोराछोरीका सबै मनोकाङ्क्षा वा रुचि अभिभावकले बुझ्न नसक्ने यथार्थ र अर्कातर्फ किशोरावस्था रहेका विद्यार्थीहरुले आफ्नो क्षमता, रुचि तथा यथार्थ वस्तुस्थिति र अध्ययन क्षेत्रको जटिलताको बिषयमा सही निर्णय लिन नसक्ने अवस्था रहेकाले पनि यो समयमा विद्यार्थी, अभिभावक, शिक्षक लगायत सबैले निकै सुझबुझंपूर्ण तवरले निर्णय लिनुपर्छ । उच्च शिक्षामा के पढ्न रुचि छ र कुन बिषयको स्कोप कति छ, कुन कलेजमा के र कस्तो पढाइ हुन्छ ? आफ्नो परिवारको क्षमताले भ्याउँछ कि भ्याउँदैन भन्ने बिषयमा विद्यार्थीहरुले जानकारी राख्नैपर्छ, नत्र भने उनीहरुको भविष्य अन्धकार हुनेछ । यस विषयमा एसईई दिएर बसेका विद्यार्थीहरुले ध्यान दिनुपर्छ ।

सम्बन्धित खवर