चासोकको चर्चा - Sainokhabar
pin uppinuppin up casinopinup azpin uppinup azpin up azpin-up online casinopin uppin up azerbaijanpin up azerbaycanpin-up oyunupinup loginpinup casinopin up casino indiapin up indiapinup bet indiapin up bet indiapin up indiapin up casinopin up indiapin up kzpin up betpin uppin up betpin up bet зеркалоpin upmostbet azemosbetmosbet casinomostbet azmosbetmostbetmostbet casinomostbet aviatormosbet aviatorмостбет кзmostbet kzmostbet1win kz1win casino1win1 win1win uz
  • बुधबार, जेठ ०९, २०८१

चासोकको चर्चा

 

फिपराज बेघा

पुष ७ गते धुमधाम साथमा प्रकृतिपुजक जनजातिहरुले नयाँ बाली पाकेपछि भित्राएको बालीलाई सर्वप्रथम इस्ट देवता र पितृहरुलाई आह्वान गरी पाकेको अन्न चढाइन्छ र देवतासँग अनुमति मागेर मात्र नयाँ अन्न खाने गरिन्छ । लिम्बू समुदायले चासोक तङ्नामलाई लिम्बूवानमा घरलौरी हरेक वर्ष धुमधाम साथ मनाउँदै आएको पाइन्छ । मौलिक चाडलाई दश लिम्बुवान सत्र थुममा पुजाको सामग्री तयार पारी लिम्बू मुन्धुम अनुसार गरिन्छ । घर बाहिरी र भित्री छुट्टाछुट्टै गरिने पुजा मुन्धुम जान्ने जस्ले पनि गर्न सक्छ।
नयाँ अन्न (कोदो, धान, मकै आदि) को वाला टिपी र घरमा भित्राइन्छ । धानको हकमा धानलाई हाँडीमा भुटेर ओखलीमा कुटेर च्यूरा बनाइन्छ र अक्षता धानलाई नङले छडाएर निर्माण गरिन्छ । कोदोको हकमा जाँड साम्तोक बनाइन्छ । मालिङ्गोवा, निगालो, ढुङ्गा, तोङ्वा, पिचिङ (पाइप), केराको पात, पानी, फलफुल, धुप (तीतेपाती, धुपी, सालधुप), भेटी, फुङ्सारी (कलश), दियो, याबो (मेनाम) जस्ता पुजा सामग्री पुजाका लागि अपरिहार्य रहन्छ । पुजा गर्ने स्थलमा जमिन खनेर केही अग्लो बनाएर सुल्टो पारेर केराका पात ओछ्याएर लासो (पुजाथान) बनाइन्छ । र माङ्देम्बा, फेदाङ्मा देवारीले पुजा सम्पन्न गराउँदछन् । साँझपख गरिने पुजामा फेदाङ्माले अन्न अक्षता चुल्होमा चढाउँछन् र याबोहरु परिवारका सदस्यहरुलाई आशीर्वादका साथ फिर्ता दिइन्छ । याबो (पहिरन कपडा) परिवारका सदस्यहरुका टाउकोमा केहि समय बाध्ने चलन छ । र पुजाका प्रसाद वितरणपछि रात्री भोजन लिने चलन छ ।
भोलिपल्ट इस्टहरूलाई पुजाको प्रसाद दिने दिइन्छ ।
चासोक थिसोकमा सिकुइकुदाप (ताफेम्बा वा ताम्मुङ्ना), तक सङ्वा सिरिङ्मा वा मुदेन हाङ्मा, तेन्छामालाई पुजिन्छ । त्यस्तै खञ्जमा वा खजमा, वजमा, दरकपा या वरक्मा, काप्योबा हिमसाम्माङ काशीहाङ्मा, युमासाम्माङ थवासाम्माङ थुङ्दाङ्वा, सिवेर याक्थुङग्रेक्मा देवीदेवतालाई पनि पुजिने गरिन्छ । श्रद्धापूर्वक मानिने हाम्रो चासोक तङ्नाम सर्वप्रथम लिम्बूहरुको समाजिक संस्था किरात याक्थुङ् चुम्लुङले २०५१ सालदेखि सामुहिक रुपमा मनाउन सुरु गरेको पाइन्छ । पूर्वाञ्चलमा मात्र ३ लाख ६५ हजार ५ सय ६३ जना (राष्ट्रिय जनगणना २०६८) लिम्बूहरु रहेको तथ्याङ्क छ ।
अब यस चाडलाई उल्लासपूर्व मनाइन्छ । सहिष्णुताको भावले अन्य समुदायहरूलाई मनाउने चलन बढवा दिए अझ लोकप्रिय चाड हुनेमा दुईमत हँुदैन । मंसिर पूर्णसम्म मनाइने त्रयोदशीदेखि ३ दिन पर्वलाई मनाउनुपर्छ । तङ्नामका अवसरमा तङ्सिङ तक्मा
गरेमा, अन्य प्रचारात्मक कार्य, इस्टमित्र भेटघाट गरेमा हाम्रो सँस्कृति संरक्षणमा ठूलो टेवा मिल्छ । चासोक तङ्नामलाई राईले ‘साकेवा’÷‘साकेला’, याक्खाले ‘चासुवा’ र सुनुवारले ‘फोलषाँदर’ नामले किरात चाड परम्परादेखि मनाउँदै आएका छन् । विगतमा धर्मले राजनीतिकरण गरेकोले किरात चाड दोस्रो दर्जाका चाडको रुपमा विभेदमा प¥यो । त्यो अवस्था व्यवहारमा बदल्न राज्यले विभेदरहित नीति अपनाइ व्यवहारमा लागू गर्न जरुरी छ ।

सम्बन्धित खवर